Teken bij honden

 
Teken komen in Nederland en in de rest van Europa voor. Een teek is een vector. Dat betekend dat ze een aantal vervelende ziekten kunnen overbrengen. Het overbrengen doen ze tijdens het zuigen van bloed bij de gastheer (uw hond). In Nederland is de afgelopen jaren gekeken door een onderzoeksteam, welke teken hier voorkomen en dit zijn wel meer dan zeven soorten.

We bespreken hier kort drie door teken overgebrachte infectieziekten, die in het ‘tick-busters’-onderzoek gevonden zijn.

Babesiose
Deze ziekte wordt sinds 2004 waargenomen bij honden in Nederland die geen geschiedenis hebben van een verblijf in het buitenland. Verder in Europa komt deze teek voor in Frankrijk en in de zuidelijkere landen. Babesia wordt door de teek Dermacentor reticulatus (zie afbeelding) overgebracht. Tijdens de tekenbeet wordt vanuit de speekselklier van de teek de parasiet afgegeven. De parasiet infecteert de rode bloedcellen bij uw huisdier. Door de vermenigvuldiging van de parasiet en het vrijkomen uit de rode bloedcellen maken zij de rode bloedcellen kapot. Doordat de rode bloedcellen in uw huisdier kapot gaan ziet u symptomen.

Deze symptomen uiten zich in sloomheid, zwakte, niet meer willen eten, braken, koorts, rode urine, geelzucht en bloedarmoede. De diagnose wordt gesteld door speciaal bloedonderzoek (PCR test). De therapie is gericht op enerzijds ondersteuning van de hond en aan andere kant het bestrijden van de parasiet. Na het doormaken van babesia-infectie zal het huisdier niet altijd genezen, maar gedurende lange tijd (mogelijk levenslang) drager blijven. Preventief tegen babesia is er een vaccin beschikbaar. Hierdoor wordt een beperkte bescherming tegen de klinische symptomen gegeven. Het is van belang te beseffen dat het dus geen bescherming biedt tegen infectie en dus ook niet als alternatief van tekenbestrijding gebruikt moet worden.

Borreliose (Ziekte van Lyme)
De ziekte van lyme komt tegenwoordig steeds vaker voor bij de mens. Ook uw huisdier kan klachten krijgen. De ziekte van lyme wordt veroorzaakt door een bacterie Borrelia burgdorferi sensu latu. Deze bacterie wordt overgebracht door de Ixodes ricinus teek (schapenteek).

Deze teek moet minstens 48 uur voeden wil er een bacterie overgebracht worden. Na infectie vermenigvuldigt en verspreidt de bacterie zich in de huid. Bij de mens zie je dan een rode cirkel op de huid. Bij de hond is dit niet bekend. Daarna wordt de infectie systemisch en zal de bacterie zich door het lichaam verspreiden (onder andere naar de gewrichten).

Het aantal honden waarbij na infectie de ziekte van Lyme zich ontwikkeld is laag ( 5-10% van de geïnfecteerde honden). Als er ziektetekens ontstaan, zijn die meestal gerelateerd aan de afweerreactie van de hond. Er worden antilichamen geproduceerd tegen eigen zenuwweefsel en de bacterie produceert stoffen die een ontstekingsreactie in gang zetten in de gewrichten. De opruimingsreactie leidt tot griepachtige symptomen.

De bevestiging van de ziekte van lyme is moeilijk. De beste diagnose is combinatie van anamnese (tekenbeet), klinisch onderzoek, bloedonderzoek in laboratorium en een respons op de behandeling. Als (diagnostische) behandeling wordt gebruik gemaakt van antibiotica die in 24 - 48 uur tot verbetering van de situatie moeten leiden.

Anaplasmose
Anaplasma phagocytophilum is een bacterie die zich enkel in de cel kan vermenigvuldigen en zich vooral richt op cellen afkomstig uit het beenmerg (rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes). De overdracht naar het huisdier vindt plaats via Ixodes ricinus teek bij voedingen langer dan 40-48 uur. De bacterie zal zich in de cellen vermenigvuldigen en maken deze kapot om zich weer verder te verspreiden.

In de acute fase zijn er symptomen als: acute koorts, sloom, niet willen eten, kreupel, diarree en verschijnselen die met het centraal zenuwstelsel te maken hebben. Diagnose kan gesteld worden door het aantonen van antilichamen. Behandeling is met een antibioticumkuur.

Voorkomen is beter dan genezen. Dus controleer iedere dag uw huisdier op teken. Wanneer er een teek op uw huisdier zit, verwijder deze. Bij het verwijderen dient de teek zo dicht mogelijk op de huid worden vastgepakt en met een pincet/tekentang/tekenlus er recht uitgetrokken worden. Na het verwijderen de plek, desinfecteren met alcohol.

Om te voorkomen dat een teek aanhecht op uw hond zijn er verschillende 'spot on'- producten op de markt zoals Frontline of Advantix en een halsband Scalibor Protectorband. De 'spot on'-producten moeten 1x per maand gegeven worden om voldoende bescherming te geven. Daarnaast dagelijks uw huisdier controleren.