Artrose bij honden

Artrose is een chronische aandoening, waarbij het gewrichtskraakbeen langzaam wordt afgebroken (slijtage). Vaak treedt er ook een pijnlijke ontsteking op. Hoewel artrose relatief vaak bij oudere dieren voorkomt, is het niet leeftijdsgebonden. Jonge dieren kunnen door overgewicht, trauma of erfelijke aanleg ook aan artrose lijden.

Herkenning van artrose
Artrose is vooral in het begin moeilijk te herkennen. De meeste honden rennen en spelen gewoon door! Het eerste zichtbare symptoom is stijfheid. Dit is te zien bij bijvoorbeeld het opstaan, in de auto springen of traplopen. In een later stadium wordt de stijfheid erger en bewegen pijnlijk. In het ergste geval zal de hond iedere vorm van beweging zoveel mogelijk vermijden.

De stadia van artrose en de symptomen
fase 1 - stijfheid (vaak moeilijk waarneembaar)
fase 2 - beperkte beweging als gevolg van pijn
fase 3 - ernstige bewegingsproblemen, vaak gepaard met ontsteking
fase 4 - ankylose (verstijving van het gewricht), heftige ontsteking, spierverslapping


De werking van het gewricht
Om het ontstaan van artrose uit te kunnen leggen, is enige kennis over de werking van een gewricht vereist. Een gewricht bestaat uit boteinden, die door een stevig gewrichtskapsel zijn omsloten. Dit kapsel bevat gewrichtsvloeistof, het smeermiddel van het gewricht. De botuiteinden zijn bedekt met een laagje kraakbeen. Dit is een elastisch stootkussentje dat de schokken van het gewricht opvangt. Het kraakbeen en de gewrichtsvloeistof zorgen samen voor een soepele en irritatieloze beweging van het gewricht. Zonder kraakbeen en gewrichtsvloeistof kan een gewricht dus niet goed functioneren!

Samenstelling van kraakbeen
Kraakbeen is opgebouwd uit kraakbeencellen en kraakbeenmatrix. Kraakbeenmatrix is een waterige substantie en bevat onder andere chondroitinesulfaat. Chondroitinesulfaat kan, net als een spons, grote hoeveelheden water aan zich binden. Het kraakbeen zet daardoor uit. Het kan echter niet onbeperkt opzwellen, omdat het wordt tegengehouden door een netwerk van vezeltjes. Door dit samenspel ontstaat een stevig en elastisch geheel dat in staat is schokken op te vangen.


Hoe ontstaat artrose?
Volwassen kraakbeen is heel sterk, maar kan niet onbeperkt worden belast. Wanneer de belasting op het gewricht toeneemt, bijvoorbeeld door overgewicht of wild spelgedrag, kunnen kleine beschadigingen ontstaan. Bovendien neemt de kwaliteit van kraakbeen in de loop der jaren af. In beide gevallen neemt de hoeveelheid chondroitinesulfaat af, waardoor de elasticiteit afneemt. De beschadigingen van het kraakbeen kunnen moeilijk worden gerepareerd en het kraakbeenoppervlak wordt ruw en onregelmatig. De botuiteinden kunnen hierdoor minder makkelijk langs elkaar bewegen, met stijfheid tot gevolg. In een later stadium kunnen kleine deeltjes kraakbeen loslaten, die in het gewrichtskapsel een ontsteking veroorzaken. Het afbraakproces zit in een vicieuze cirkel. In de laatste fase van artrose is het gewrichtskraakbeen vaak helemaal verdwenen.

Behandeling van artrose
De oorzaak van artrose kan meestal niet worden aangepakt. De behandeling bestaat daarom vrijwel altijd uit het bestrijden van de ontsteking en pijn. Ontstekingsremmers en/of pijnstillers werken snel en maken het leven van de hond een stuk aangenamer. Op de lange termijn zijn deze medicijnen vaak minder geschikt vanwege een grote kans op bijwerkingen.